Doğruluk Kontrolleri

Fotoğraf İngiliz Mareşal Birdwood ile Atatürk'ün 1918'de Pera Palas'ta Görüştüğünü mü Gösteriyor?

PolitikaTarih

İlk yayın :

17 Nisan 2026

Yazar:

Resul Kunt

İddia şöyle;

Bir X hesabı tarafından 9 Nisan 2026’da paylaşılan gönderide 1918 yılında İngiliz mareşal William Birdwood’un 1918 yılında Pera Palas’ta kaldığı ve aralarında Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü’nün de olduğu Osmanlı subaylarıyla görüştüğü iddia edildi.

480 bin kez görüntülenen paylaşım 1.900 beğeni aldı.

İddia YANLIŞ

Görselin Google’ın yapay zeka aracı Gemini ile üretildiği, SynthID dijital parmak izi sorgusuyla anlaşılıyor. Ayrıca arka plandaki bina ile Pera Palas arasında mimari uyumsuzluklar var.

Atatürk ile Mareşal Birdwood’un 1918’de Pera Palas’ta görüştüğü iddiasına ilk kez Yusuf Hikmet Bayur’un 1963 tarihli kitabında rastlanıyor. Ancak bu görüşmeye ilişkin açık bir tarih ya da kaynak bilgisi verilmiyor.

Birdwood anılarında İstanbul’a ilk kez 1935’te geldiğini yazıyor. 1918 tarihli gazete haberleri de Birdwood'un o dönemde Batı Cephesi’nde bulunduğunu gösteriyor.

Görsel Yapay Zeka Araçlarıyla Oluşturulmuş

Mustafa Kemal Atatürk ve Cumhuriyet'in kurucu kadrosu, sosyal medyada çeşitli tarihsel iddiaların odağında yer almaya devam ediyor. Bu iddiaların bir kısmı bağlamdan kopuk biçimde kurgulanırken, son dönemde yapay zeka araçlarıyla üretilen görseller de bu iddiaları besleyen başlıca yöntemlerden biri haline geldi.

9 Nisan 2026'da X'te dolaşıma giren paylaşımda, siyah-beyaz bir fotoğraf eşliğinde 1918'de İngiltere Kralı 5. George ve Mareşal William Birdwood'un Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü ile Pera Palas'ta görüştüğü öne sürülüyor. İddiadaki isimlerin bilinen fotoğrafları paylaşımdaki görsel ile karşılaştırıldığında 5. George, Birdwood, İnönü ve Atatürk için görsel uyuşma göze çarpıyor.

Görsel, Gemini uygulamasında yapay zeka ürünü olup olmadığı yönünde sorgulandığında, Google Gemini tarafından üretilen içeriklere yerleştirilen SynthID dijital parmak izinin görselde yer aldığı yanıtı geliyor.

Beyoğlu'nda yer alan Pera Palas'ın güncel ve Osmanlı dönemine ait fotoğrafları ile paylaşımdaki bina karşılaştırıldığında, iki yapı arasında belirgin mimari farklılıklar göze çarpıyor.

Mareşal Birdwood'un Pera Palas'ta Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarıyla görüşüp görüşmediği sorusu akademik kaynaklarda da ele alınmış. Tarih ve Günce Dergisi'nin 2020 yılında yayımladığı "Mustafa Kemal'in, Pera Palas'ta General William Birdwood ve General Charles Harington ile Görüşmesi Üzerine" başlıklı makalede söz konusu iddianın Yusuf Hikmet Bayur'un 1963 tarihli eserine dayandığı ortaya konuyor. Eserde Mustafa Kemal Paşa'nın 13 Kasım 1918'de İstanbul'a geldiği, Birdwood'un bir gün kendisiyle görüşme talebinde bulunduğu ve tarafların Çanakkale savaşını konuştuğu aktarılmış.

Ancak makale, bu görüşmenin gerçekleşmediğine işaret eden üç ayrı bulguyu da gün yüzüne çıkarıyor. Eserde görüşmenin tarihi belirsiz bırakılmış; Kasım 1918'de Birdwood, 5. Ordu komutanı sıfatıyla Almanlarla muharebe eden ordunun başında Batı Cephesi'nde bulunuyor. Üstelik Birdwood kendi anılarında İstanbul'a ilk kez 1935 yılında ayak bastığını yazıyor. Makale, dönemin gazeteleri ve Birdwood'un anıları gibi birincil kaynaklara başvurarak iddiayı çürütüyor.