Sonuç olarak;
25 yıl evli kalanlara 1500 TL maaş ödeniyor iddiası TBMM verileri dikkate alındığında
Doğruluk Kontrolleri
13'
25 Yıl Evli Kalanlara 1.500 TL Maaş Ödeniyor mu?
Sosyal Politikalar
İlk yayın :
30 Mayıs 2020
Bir Facebook kullanıcısı tarafından 25 Mayıs 2020 tarihinde, “Son Dakika Haberleri” Facebook sayfasında “Başkan Erdoğan Açıkladı: 25 Yıl Evli Kalanlara Emeklilik Müjdesi” başlığı ile bir haber paylaşılmış. Paylaşılan haberin linki ile “Gökbörü Güncel Bilgi Portalı” isimli siteye yönlendirme yapılmış. Bu sebeple hem Facebook’tan paylaşılan görseldeki iddia hem de sitede yer alan haberin içeriğinde yer alan iddialar incelendi.
Facebook’ta paylaşılan içeriğin görselinde “Başkan Erdoğan Açıkladı: 25 Yıl Evli Kalanlara Emeklilik Müjdesi” iddiası yer almakta. Haber linkinin yönlendirdiği sitede yer alan iddialar ise şu şekilde:
“25 yıldır evli kalan ve rastgele bir geliri olmayan ev hanımları da bundan sonra emekli olabilecekler. İsteğe bağlı emeklilikten faydalanmak isteyen ev kadınları müracaat yapabilirler.” “Emekli olmak isteyen ev hanımlarına emeklilik hakkı tanıyan bu yasa öneriyi Türkiye Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulmuş olup öneri ile alakalı son detaylar da belli olmaya başladı.” “İlgili emeklilik hakkından yararlananlara ödenecek olan en düşük emeklilik maaşı ise bin 500 TL olarak belirlenmiş olmakla eş güdümlü bilhassa yüksek emekli maaşı alabilmek isteyenlerin ise son 3 senede 4/A’ya geçmeleri ve primleri yüksek yatırması gerekmektedir.”
İddia Nasıl Yayıldı?
Gökbörü Güncel Bilgi Portalı’nda yer alan haberin diğer haber sitelerinde yayınlanış tarihlerine ve içeriklerine bakıldığında, sigortası olmayan ev kadınlarına maaş konusunun ilk olarak 2017 yılında dile getirildiği görülüyor. 2017 yılında Hürriyet Gazetesi'nde , Birgün Gazetesi'nde ve Diken'de konuyla ilgili olarak haberler yayınlanmış. Haberin içeriğinde bu kanun teklifinin 2017 yılında Cumhuriyet Halk Partisi Antalya Milletvekili Niyazi Nefi Kara tarafından verildiği bilgisine yer verilmiş. 2017 yılında Show Ana Haber'de de Kara, konuyla ilgili açıklamalarda bulunmuş. Aynı yıl 360 Tv'de ev kadınlarının maaş alabilmeleri için ödemeleri gereken prim miktarı ve ödeme koşulları ile ilgili açıklamalar yapılmış. 2017 yılındaki kanun teklifinde ya da haberlerde 1.500 TL ile ilgili bir bilgi yok sadece 25 yıl boyunca evli kalan ve sigortası olmayan kadınların bu haktan yararlanabileceğinden bahsedilmiş. 2018 yılında Kara’nın teklifi, 25 yıl evli kalınma şartı vurgulanarak Alanya Gazetesi'nde yeniden haber yapılmış.
2020 yılında ise haber sitelerinde yeni kanun teklifi ile konu tekrar gündeme gelmiş. 8 Ocak’ta Cumhuriyet Gazetesi’nde ve 27 Ocak’ta Tele1’de kanun teklifinin yasalaşması halinde ev kadınlarına emeklilik hakkı tanınacağı duyurulmuş. Tele1’de yayınlanan haberde yer alan kanun teklifinin, Sezgin Tanrıkulu tarafından hazırlandığı ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu ile diğer komisyonlara 6 Ocak 2020 tarihinde sevk edildiği söylenmiş.
9 Ocak 2020 tarihinde Sabah gazetesinde “Ev hanımlarına emeklilik müjdesi! Yasa teklifi komisyonda, ev hanımları borçlanarak emekli olabilecek” başlığı ile yer verilmiş. Kamu Bülteni’nin haberinde ise ilgili kanun teklifinin CHP Milletvekili Sezgin Tanrıkulu tarafından verildiği bilgisine yer verilerek haberleştirilmiş. 13 Ocak tarihinde Yeni Akit’in haberinde, ev kadınlarının emekliliği ile ilgili olarak 30 Aralık 2019 tarihinde meclise kanun teklifi verildiğinden bahsedilmiş. Hürriyet’in 10 Şubat 2020 tarihli haberinde ise, emeklilik şartları aktarılmış. 25 Mayıs tarihinde Takvim Gazetesi’nde ve 29 Mayıs tarihinde AHaber’de yayınlanmış. A Haber’in, ev kadınlarının emekliliği konusundaki haberinde, “Tüketici Başvuru Merkezi (TBM) Sosyal Güvenlik Komisyonu Başkanı Ali Duman’ın, ev hanımları için TBMM´ye sunulan teklifin yasalaşması halinde, ev hanımlarının "çalışmasa dahi borçlanarak emekli" olabileceğini belirtti.” bilgisine yer vermiş.
Konuyla ilgili medya taraması yapıldığında, Gökbörü Güncel Bilgi Portalı sitesinde haber yayınlanmadan önce birçok internet sitesinde ve gazetede yer aldığı görüldü. Fakat kimi sitelerde son kanun teklifinin Sezgin Tanrıkulu tarafından verildiği bilgisi ve diğer ayrıntılar paylaşılırken, birçoğunda ise bu ayrıntılar yer almamış.
İddianın Çıkış Noktası Ne?
Ev kadınlarına emeklilik hakkı iddiasının ilk ortaya çıkışı 2017 yılına kadar uzanıyor. Konuyla ilgili olarak Niyazi Kara 16 Mart 2017 tarihinde meclise kanun teklifi sunmuş.
Teklifte, 25 yıllık evlilikleri tamamlayan ve SGK ile hiç bağı olmayan kadınların yaşlılık aylığı almasına hak sağlanması teklif edilmiş. Kanun teklifinin gerekçesinde ise, özellikle düşük gelirli hanelerde primleri ödeme imkânı olmayan ev kadınlarının yaşlılık aylığı alabilmelerinin önünü açmanın hedeflendiği belirtilmiştir. Bu teklif Plan ve Bütçe Komisyonu’nda hala komisyon aşamasında. Bu süreçten sonra da çeşitli gazeteler tarafından ilgili konu haberleştirilmiş. Daha sonra 2019 yılında Sezgin Tanrıkulu tarafından ilgili konuda yeniden kanun teklifi verilmiş.
Tanrıkulu’nun teklifinin ardından da 2020 yılı Ocak ayı itibarıyla konu tekrar medyada gündeme gelmiş.
25 Yıl Evli Kalanlara 1.500 TL Maaş mı Ödeniyor?
Tanrıkulu’nın teklifine bakıldığında, 25 yıllık evliliğini tamamlamış ve 50 yaşını doldurmuş, hiçbir şekilde gelir almaya hak kazanmamış kadınlara 7.200 gün borçlanarak yaşlılık aylığı alma hakkı tanınmak isteniyor. Ancak teklifte 1.500TL’den hiç bahsedilmiyor.
Sonuç
İddia YANLIŞ.
Söz konusu haberin içeriğinde bahsedilen kanun teklifi meclise sunulmuş. Ancak, haberin başlığında yer alan “25 Yıl Evli Kalanlara Emeklilik! 1500 TL Maaş Ödeniyor!” ibaresi doğru değil. Çünkü Tanrıkulu’nun verdiği teklif henüz komisyon aşamasında duruyor. 25 yıl evli kalan sigortasız ev kadınlarına hiçbir maaş ödenmiş durumda değil. Ayrıca Facebook’ta paylaşılan içeriğin görselinde yer alan “Başkan Erdoğan Açıkladı: 25 Yıl Evli Kalanlara Emeklilik Müjdesi” iddiası incelendiğinde ise, Erdoğan’ın konuyla ilgili hiçbir açıklamasının olmadığı görülüyor.
