Bir Facebook kullanıcısı 8 Temmuz 2020 tarihinde yapmış olduğu paylaşımda gaz yağı lambası fitilinin TÜİK’in enflasyonu hesaplamada referans olarak aldığı madde sepetinde olduğunu iddia etti. Paylaşım 400 bine yakın görüntülenme ve 4 bini aşkın paylaşım aldı. Paylaşımdaki metin şu şekilde:
“Şimdi diyeceksiniz bu nedir? Bu gördüğünüz, TÜİK’in en sevdiği malzeme. Gaz yağı lambası fitili. Metresinin fiyatı 5,81 tl’den 6,5 tl’ye çıkmış. Haliyle enflasyon o kadarcık atmış… Dolayısıyla emekli zammını bu fitil belirliyor!”
TÜİK Madde Sepetinde Gaz Yağı Lambası Fitili Var mı?
Facebook kullanıcısının paylaşmış olduğu görseldeki iddiasında fotoğraftaki gaz yağı lambası fitilinin metresinin fiyat artışının 5,81 TL’den 6,5 TL’ye yükseldiğinden bahsediliyor. Fakat gaz yağı lambası fitilinin metre fiyatları TÜİK tarafından aylık olarak açıklanan ve 418 farklı maddenin fiyatlarının yer aldığı “Tüketici Fiyat Endeksi Madde Sepeti ve Ortalama Madde Fiyatları” verilerinde yer almıyor.
TÜİK’in 3 Temmuz 2020’de açıkladığı tüketici fiyat endeksi verilerine göre de Türkiye’de temmuz ayındaki enflasyon oranı bir önceki yılın aynı ayına göre %12,62 olarak açıklanmış. İddia edilen fiyatın 5,81 TL’den 6,5 TL’ye yükselmesindeki fiyat artış oranı ise %11,9.
Bununla birlikte paylaşılan görselde belirtildiği gibi emekli maaşlarında zammı tek belirleyen etken enflasyon oranı değil. . TBMM Genel Kurulu’nda 1 Mart 2012 tarihinde kabul edilen sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun ile birlikte emekli maaşlarının hesaplama yöntemlerindeki değişikliklerde açıklanmıştı. Emeklilerin maaşlarındaki yıllık artış oranı da prim ödeme gün sayısı, emekli olma yılı, aylık bağlama oranları gibi birçok parametreye göre belirleniyor.
Gaz yağı lambası fitili iddianın paylaşıldığı zaman dilimi itibarıyla TÜİK’in enflasyon hesaplamada referans aldığı madde sepetinde yer almıyor. Yıllık enflasyon oranı da emekli maaşlarına zam oranında tek parametre değil.
Sonuç olarak;
Gaz yağı lambası fitilinin TÜİK madde sepetinde olduğu iddiası