Japonya’nın İlk Kez Uzayda Elektrik Üretip Dünya'ya Transfer Etmeyi Başardığı İddiası Doğru mu?

Son dönemde sosyal medyada bilimsel çalışmalara atıf yapan paylaşımlar artıyor. Fakat bu çalışmaların önemli bir kısmı, sınır ve bağlamı eksik şekilde paylaşılıyor. Bilimsel bulgular, çoğu zaman koşullu ifadelerle sunulmasına rağmen sosyal medyada kesin sonuçlar gibi aktarılıyor. Özellikle deneysel modeller, sınırlı örneklemler ya da belirli koşullara özgü elde edilen sonuçlar, “kanıtlanmış bilgi” şeklinde paylaşılıyor. Bu durum bilimsel bilginin yanlış anlaşılmasına ve bilim temelli bir dezenformasyon alanının oluşmasına neden oluyor.

Sosyal medyada son dönemde viral olan paylaşımlardan biri de Japonya ile ilgili. X’te yayılan bir gönderide Japonya’nın uzayda elektrik üretip bunu Dünya’ya transfer etmeyi başardığı öne sürülüyor. Fakat iddiaya konu edilen olay, aslında Japonya’nın OHISAMA adlı uzay tabanlı güneş enerjisi projesiyle ilgili geleceğe yönelik bir deneme planına dayanıyor.

OHISAMA projesi, uzayda toplanan güneş enerjisinin mikrodalga yoluyla Dünya’ya iletilip iletilemeyeceğini test etmeyi amaçlayan bir kavram kanıtı çalışması olarak tanıtıldı. Projeye ilişkin haberlerde, 2025 yılı içinde küçük ölçekli bir uydunun yörüngeye yerleştirilerek düşük miktarda enerjinin Dünya’daki bir alıcıya gönderilmesinin planlandığı ifade ediliyordu. Fakat 2026 yılı itibarıyla, bu denemenin başarıyla gerçekleştirildiğine ya da uzaydan Dünya’ya elektrik transferinin fiilen yapıldığına dair Japonya Uzay Ajansı (JAXA) veya projeyi yürüten kurumlar tarafından yapılmış bir açıklama bulunmuyor. Yani aslında planlanan tarihin geçmesine rağmen kamuoyuna açıklanmış bir sonuç yok.

Paylaşımlarda yer alan “dünyada bir ilk” vurgusu da hatalı. Çünkü uzaydan mikrodalga yoluyla enerji iletiminin teknik olarak mümkün olduğunu gösteren ilk deney, 2023 yılında ABD’de California Institute of Technology (Caltech) tarafından gerçekleştirildi. Caltech’in Space Solar Power Demonstrator (SSPD-1) adlı çalışmasında, uzay ortamında üretilen mikrodalga enerjisinin Dünya’da tespit edildiği kamuoyuna açıklandı. Bu deney, kullanılabilir miktarda elektrik üretimini değil, sınırlı ve deneysel bir enerji iletimini kapsıyordu.

Özetle Japonya’nın OHISAMA projesi, alandaki ilk çalışma değil ve gerçekleşmiş bir “ilk” başarıdan söz etmek de mümkün değil.