Sonuç olarak;
Manavgat Çayı’nın suyunun 20 yıllığına İsrail’e satıldığı iddiası yanlış.
Doğruluk Kontrolleri
1'
Türkiye Manavgat Çayı Suyunu 20 Yıllığına İsrail’e mi Sattı?
PolitikaÇevre & İklim
İlk yayın :
10 Kasım 2023
Yazar:
Eylül Büyüktunca
İddia şöyle;
10 Kasım 2023 tarihinde bir TikTok kullanıcısı tarafından paylaşılan videoda Manavgat Çayı'nın suyunun 20 yıllığına İsrail’e satıldığı iddia edildi.
İddia YANLIŞ.
→ 2004 yılında Manavgat Çayı'ndan su satışı için İsrail ve Türkiye arasında yapılan ön anlaşma 2006 yılında feshedilmiş.
→ Günümüzde İsrail ve Türkiye arasında bir su satışı anlaşması bulunmuyor.
→ Günümüzde İsrail ve Türkiye arasında bir su satışı anlaşması bulunmuyor.
Türkiye ve İsrail Arasında Geçerli Olan Bir Su Satış Anlaşması Yok
Söz konusu iddianın çıkış noktası 2000’li yılların başında konuşulan ve İsrail - Türkiye arası Manavgat nehrinden su satılmasını öngören anlaşmaya dayanıyor. Manavgat Çayı Su Temin Projesi kapsamında Manavgat Çayı’ndan alınacak ve arındırılacak suyun tankerler aracılığıyla su sıkıntısı çeken Ortadoğu ve Akdeniz ülkelerine nakledilmesi planlanmış.
2000 yılında Türkiye’nin “her ülkeye su verme kapasitesi olduğu” açıklaması üzerine İsrail, Türkiye’den su satın alımı konusunda görüşmek istediğini belirtmiş. 2002 yılında İsrail, Manavgat’tan su alımı isteğini yinelemiş ve iki ülke arasında yapılan görüşmelerde bir anlaşmaya varıldığı açıklaması yapılmış.
Bu açıklamadan iki yıl sonra yani 4 Mart 2004 tarihinde Türkiye ve İsrail arasında Manavgat Çayı’ndan yılda 50 milyon m3 arıtılmış suyun 20 yıl süre ile İsrail’e satılmasıyla ilgili bir ön anlaşma imzalanmış. Bu anlaşma sırasında suyun fiyatı ile ilgili teknik bilgiler belirlenmemiş, yalnızca karşılıklı siyasi taahhüdü içeren bir anlaşma yapılmış.
Yapılan ön anlaşmanın ardından teknik detaylar için 2004 yılından 2006 yılına kadar görüşmeler devam etmiş, sonucunda ise İsrail Manavgat’tan taşınacak suyun metreküp maliyetinin 1 doları aşacak olması sebebiyle projeden vazgeçme kararı almış. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından 2006 yılında yapılan basın açıklamasında anlaşmanın maliyet sebebiyle karşılıklı olarak feshedildiği ifade edilmiş.
Bu anlaşmanın feshinden sonra proje için başka bir alıcı ile anlaşılamamış. 2019 yılında Independent, proje hakkında yaptığı haberde “su tesisinin teknolojik açıdan geri kaldığını ve çürümeye terk edildiğini” belirtmiş.
Resmi kaynaklara bakıldığında günümüzde Manavgat suyunun satılması hakkında İsrail ve Türkiye arasında imzalanmış geçerli bir anlaşma bulunmuyor.
