YAYIN TARİHİ
24 Ekim 2025 08:55
Zaman Tüneli
6'
1960’tan Bugüne Kıbrıs Meselesinin Dönüm Noktaları
Politika
İlk yayın :
24 Ekim 2025
Yazar:
Resul Kunt
19 Ekim’de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) gerçekleşen Cumhurbaşkanlığı seçimlerini Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin (CTP) adayı Tufan Erhürman kazandı. Kıbrıs’ta temsiliyete dayalı federasyonu savunan Erhürman’ın zaferi, Türkiye siyasetinde de gündeme gelen konulardan biri oldu. MHP lideri Bahçeli’nin “82 KKTC” çıkışıyla ilhak çağrılarına, ana muhalefet partisi CHP’den Kıbrıs Türk halkının iradesine saygı gösterilmesi yanıtı geldi.
Erhürman’ın zaferi Kıbrıs’ın geleceği hakkındaki tartışmaları da yeniden alevlendirdi. Hayal kırıklığıyla sonuçlanan Annan Planı’nın ardından 2015-2017 yılları arasında Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve KKTC arasında federasyonun yeniden inşasına yönelik bazı temaslarda bulunulsa da somut bir adım atılmadı. 2020 yılında başlayan Tatar hükümeti döneminde iki devletli çözüm daha çok tartışılırken, federatif Kıbrıs’ı savunan Erhürman hükümeti ile KKTC’nin geleceğinin nasıl şekilleneceği merak konusu.
İşte adım adım Kıbrıs meselesinin kilometre taşları:
1960
Kıbrıs Cumhuriyeti’nin İlanı
1878’den itibaren fiilen, 1925’ten itibaren ise resmen İngiltere idaresi altında olan Kıbrıs’ta, Rumlar ilk olarak 1931’de Yunanistan’la birleşme (Enosis) talebiyle İngiliz idaresine isyan girişimi başlattı. 1955’te Enosis hedefleri doğrultusunda kurulan Ethniki Organosis Kyprion Agoniston (Kıbrıslı Savaşçıların Milli Örgütü - EOKA) ile örgütlenen
1974
Kıbrıs Barış Harekatı
Yunan cuntasının desteğiyle Kıbrıs’ta yeniden örgütlenen EOKA-B silahlı grubunun 15 Temmuz 1974’te Kıbrıs Cumhuriyeti hükümetine darbe yapmasıyla adadaki Rumların Enosis ideali yeniden canlandı. Bu gelişmeler üzerinde dönemin Başbakanı Bülent Ecevit’in onayıyla Türkiye, Londra ve Zürih Antlaşmalarının 4. maddesindeki garantörlük hakkını kullanarak
1983
KKTC’nin Kuruluşu
Cenevre görüşmelerinde kabul edilen otonom bölgeler uyarınca 1975’te Rauf Denktaş liderliğinde Kıbrıs Türk Federe Devleti ilan edildi. Sonraki yıllarda Denktaş ile Makarios ve Kiprianu arasında federasyon ilkesine dayalı görüşmeler devam etse de önemli bir ilerleme sağlanamadı. 1983’te ise Denktaş liderliğinde Kıbrıs Cumhuriyeti’nden bağımsız Kuzey
2004
Annan Planı ve GKRY’nin AB Üyeliği
GKRY’nin AT (1993’ten itibaren AB) üyelik başvurusunun kabulü ve müzakerelerin başlamasıyla Kıbrıs sorunu bir iç çatışmadan uluslararası mesele haline geldi. Türkiye’nin on yıllardır “kapısında beklediği” AB üyelik müzakereleri, Post-Sovyet ülkeleri ve Kıbrıs için 1990’lı yıllarda AB’nin genişleme hedefleri doğrultusunda hızlı bir şekilde ilerledi.