YAYIN TARİHİ
31 Ekim 2024 14:33
Zaman Tüneli
9'
1984’ten 2024’e Kürt Sorununda Çözüm Arayışları
Güvenlik
İlk yayın :
31 Ekim 2024
Yazar:
Murat İltir
15 Ağustos 1984 tarihinde PKK’nın Siirt'in Eruh ve Hakkari'nin Şemdinli ilçelerinde gerçekleştirdiği, bir askerin şehit olduğu, 9 asker ve 3 sivilin yaralandığı ilk saldırılar 40. yılını geride bıraktı. PKK’nın ilk saldırılarının ardından şiddet sarmalına giren Türkiye’de Kürt sorunu, ülkenin en temel meselelerinden biri olmaya devam ediyor.
Türkiye, Cumhur İttifakı ortağı MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin 22 Ekim 2024 tarihli TBMM Grup Toplantısı’nda yaptığı, "Terörist başının tecriti kaldırılırsa gelsin TBMM'de DEM Parti grubunda konuşsun, terörün tamamen bittiğini, örgütün lağvedildiğini haykırsın. Bu dirayet ve kararlılığı gösterirse, 'Umut Hakkı'nın kullanımıyla ilgili yasal düzenlemenin yapılması ve bundan yararlanmasının önü de ardına kadar açılsın" açıklamasıyla Kürt sorununda yeni bir sürecin arefesinde görünüyor.
PKK’nın ilk saldırısının ardından geçen 40 yılda zaman zaman demokratikleşme adımları ve barış girişimleri gerçekleşse de henüz herhangi bir çözüme ulaşılmış değil.
1984
Çatışma Döneminin Başlangıcı
Diyarbakır'ın Lice ilçesine bağlı Fis (Ziyaret) Ovası’nda, 1978 yılında yapılan toplantıyla kuruluşunu ilan eden PKK, ilk silahları eylemini 15 Ağustos 1984 tarihinde Siirt’in Eruh ve Hakkari’nin Şemdinli ilçelerinde gerçekleştirdi. PKK saldırıları Türkiye’de çatışma döneminin başlangıcı olarak kabul ediliyor. Dönemin Başbakanı Turgut Özal, PKK’nın
1991
Kürtçe Yayın Yasağının Kaldırılması
1991 yılında yapılan seçimlere Halkın Emek Partisi (HEP) adayları Ahmet Türk, Leyla Zana, Hatip dicle, Sırrı Sakık, Mahmut Alınak, Orhan Doğan, Selim Sadak ve Sedat Yurttaş; Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) listelerinden girerek milletvekili seçildi. Dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın, Iraklı Kürt lider Celal Talabani’yle Çankaya’da görüşmesi de
1993
İlk Ateşkes
PKK’nın saldırılarını kaydadeğer ölçüde artırdığı 90’lı yıllarda 1993 yılı, Kürt sorununun çözümüne yönelik kritik yıllardan biri olarak öne çıktı. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın, Kürt kimliğinin tanınması gerektiğini belirten açıklamalarına “federasyon modeli” gibi oldukça radikal, tartışmalı öneriler de eşlik
1999
Öcalan Yakalandı, Çatışmasızlık Süreci Başladı
2 Şubat 1999 tarihinde, Yunan Ulusal İstihbarat Teşkilatı mensupları ile Kenya, Nairobi'de bulunan Yunan Konsolosluğu'na özel bir uçakla getirilen PKK lideri Abdullah Öcalan, 15 Şubat 1999'da, üst düzey Yunan yetkililerin baskısıyla konsolosluktan çıkarılarak Nairobi Havalimanı'na götürüldü. Havaalanına düzenlenen Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) o
2009
Kürt Açılımı
AK Parti iktidarlarının ilk döneminde 2005 yılında Diyarbakır'da Toplu Konut Anahtar Teslim töreninde yaptığı konuşmada dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Kürt sorununu ülkede yaşayan herkesin sorunu olarak nitelendirdi ve bu sorunla yüzleşilmesi gerektiğini söyledi. Erdoğan’ın açıklaması Kürt sorun
2013-2015
Çözüm Süreci
2013 yılında Türkiye, Kürt sorununda yeni bir sürecin içine girdi. “Çözüm süreci” olarak adlandırılan en önemli gelişmelerinden biri, devletin doğrudan Abdullah Öcalan ile görüşmelere başlamasıydı. Dönemin MİT müsteşarı Hakan Fidan’ın da bu görüşmeleri yürüten önemli isimlerden biri olduğu sonradan ortaya çıktı. Sürece dair gelişmeler ilk olarak 20