Zaman Tüneli
2'
Hindistan-Pakistan Çatışmasının Tarihsel Kökenleri
PolitikaTarihToplum
İlk yayın :
29 Mayıs 2025
Yazar:
Gül Hür
2025 yılının Nisan ayında dünya kamuoyunun gündemi, yıllardır kangrene dönüşmüş bir konu ile yeniden çalkalandı: Hindistan-Pakistan gerilimi.
22 Nisan tarihinde; Hindistan, Pakistan ve Çin'in sınırlarının kesiştiği noktada yer alan bir dağlık bölge olan Keşmir’de, çoğu sivil 26 kişinin öldüğü bir saldırı yaşandı. Hindistan, saldırıyı Pakistan merkezli gruplara bağlayarak 7 Mayıs’ta “Operation Sindoor” adlı büyük bir hava harekatı düzenledi ve Pakistan’a ait askeri hedefleri vurdu. Karşılıklı topçu atışları, drone saldırıları ve diplomatik yaptırımlar sonrası iki ülke savaşın eşiğine gelirken, ABD ve Çin’in arabuluculuğuyla 10 Mayıs’ta kırılgan bir ateşkes sağlandı.
İki ülke arasındaki gerilim hâla sürüyor. Uluslararası endişelerin artmasına neden olan en önemli etmen ise iki nükleer gücün karşı karşıya gelmesi. Bu vehametteki bir çatışmanın tarihsel kökenleri ise 1947 yılına dayanıyor. O tarihten günümüze kadar çeşitli sebeplerle savaşan iki ülkenin geriliminin sonuçları ise her savaş için farklı olmuş.
1947-48
İlk Kez Silahlar Konuşuyor: 1947–48 Savaşı
1947 yılında Britanya, Hindistan’ı din temelli iki ayrı ülkeye ayırarak Hindistan’ın bağımsızlığını tanıdı: Hinduların çoğunlukta olduğu Hindistan ve Müslümanların çoğunlukta olduğu Pakistan. Bu bölünme yaklaşık 15 milyon insanın zorla yer değiştirmesine ve büyük bir şiddet dalgası sonucu milyonlarca insanın yaşamını yitirmesine neden oldu. En büyü
1965
Keşmir İçin Bir Kez Daha: 1965 Savaşı
1960’ta iki ülke arasında Indus Nehirleri üzerindeki su paylaşımını düzenleyen bir anlaşma yapılsa da, Keşmir üzerindeki gerilim devam etti. 1965’te Pakistanlı askerler sivil kılığında Keşmir’e sızarak çatışmaları başlattı. Karşılık olarak Hindistan, Pakistan’ın Lahor kentine kadar ilerleyince II. Keşmir Savaşı
1971
Bangladeş Kuruluyor: 1971 Savaşı
1971 Savaşı’nın kaynağı Keşmir değil, Pakistan’ın içindeki krizdi. Doğu ve Batı Pakistan arasındaki siyasi gerilim bir iç savaşa dönüştü. Doğu’daki halkın talepleri karşılanmayınca ordu baskı uygulamaya başladı. Hindistan, Doğu Pakistan’daki bağım
1999
1999 Kargil Savaşı
Nükleer silahların devreye girmesiyle 1998 yılı dönüm noktası oldu. Her iki ülkenin de nükleer denemeler yapması, çatışmayı yeni bir boyuta taşıdı. Bu durum, dünya kamuoyunda Hindistan-Pakistan ilişkilerini sadece bölgesel değil, küresel bir güvenlik riski olarak öne çıkardı. 199
2019
2019 Pulwama Saldırısı ve Sonrası
14 Şubat 2019’da, Hindistan’ın Cammu ve Keşmir bölgesindeki Pulwama’da, Pakistan merkezli Ceyş-i Muhammed [Jaish-e-Mohammad (JeM)] örgütü tarafından düzenlenen bir intihar saldırısında 40 Hint paramiliter askeri hayatını ka