Atatürk’ün Kudüs’teki Yahudi Mezarlığında Sembolik Bir Mezarı Var mı?

Mustafa Kemal Atatürk ve Cumhuriyet'in kurucu kadrosu, sosyal medyada çeşitli tarihsel iddiaların odağında. Bu iddiaların bir kısmı bağlamdan kopuk biçimde kurgulanırken, son dönemde yapay zeka araçlarıyla üretilen görseller de bu iddiaları besleyen başlıca yöntemlerden biri haline geldi. 

23 Ağustos 2026’da X’te dolaşıma sokulan bir paylaşımda Mustafa Kemal Atatürk’ün Kudüs'teki Yahudi mezarlığında sembolik bir mezarı olduğu iddia edildi. Paylaşımda söz konusu mezarı gösterdiği iddia edilen bir görsel de mevcut. Görselde İbranice metinler çeviri yardımıyla incelendiğinde anlamsız ifadeler okunuyor. Davut yıldızlarının geometrik tutarsızlıkları, gölge-ışık uyuşmazlıkları ve kalabalık gruplardaki el/yüz anomalileri de görselin yapay zeka üretimi olduğuna dair önemli ipuçları sağlıyor. 

Görselin şüphe uyandırması üzerine Gemini’a yapay zeka sorgusu yapıldığında, görselin yapay zeka kullanılarak üretildiği yanıtı alınıyor.

İddiayı değerlendirmek için öncelikle bir internet taraması yapılabilir. Bu taramada Atatürk’ün Zeytin Dağı’nda veya Kudüs’te gömülü olduğuna ilişkin güvenilir bir kayıt bulunmuyor. Atatürk adına yapılan aramalarda da kendisine ait bir mezar ya da sembolik mezara ilişkin herhangi bir kayıt tespit edilemiyor. İsrail’de Atatürk’le ilişkilendirilen anıt ise Kudüs’te değil, Beerşeva’da Türk askerleri anıtının yanında bulunan bir büst olduğu görülüyor. Bunun yanında, Türkiye kökenli Yahudilerin 2007 yılında Yehud kentinde bir dernekte konumlandırdığı başka bir Atatürk büstü de mevcut.

Aramaya devam edildiğinde, ikinci bulgu olarak Kudüs’teki Zeytin Dağı Yahudi Mezarlığı’nın kayıtları bulunuyor. Mezarlığın çevrimiçi arama sisteminde 40 binden fazla mezarın haritalandığı belirtiliyor. Bu sistemde Atatürk adına bir mezar kaydına rastlanmıyor.

Kudüs’te Atatürk’e ait olmayan bir Türk mezarlığı bulunması iddianın ortaya çıkmasında rol oynamış olabilir. Zeytin Dağı Türk Şehitliği, diğer adıyla Kudüs Şehitliği, I. Dünya Savaşı sırasında Filistin Cephesi’nde hayatını kaybeden Osmanlı askerleri için oluşturuldu. Akademik bir çalışmada, şehit askerlerin kemiklerinin daha sonra buraya nakledildiği ve şehitliğin bakımının Türkiye’nin askeri temsilciliği tarafından yürütüldüğü aktarılıyor.