Sonuç olarak;
Videonun uçaktan zehir atıldığını gösterdiği iddiası yanlış.
Doğruluk Kontrolleri
2'
Video Uçaktan Zehir Atıldığını mı Gösteriyor?
Komplo Teorisi
İlk yayın :
25 Nisan 2025
Yazar:
Hayri Mert
İddia şöyle;
Bir Instagram hesabı tarafından 2 Şubat 2025 tarihinde paylaşılan videoda, bir uçaktan havaya doğru insanları zehirleyen bir madde atıldığını gösterdiği iddia edildi.
İddiaya konu olan video 5.4 milyon görüntülenmeye ulaşırken, farklı sosyal medya platformlarında da dolaşıma sokuldu.
İddia YANLIŞ
Video Endonezya’da 2019 yılında çıkan yangının ardından ortaya çıkan yoğun dumanın yayılması ve hava kirliliği yaratması nedeniyle Malezya Kraliyet Hava Kuvvetleri tarafından yağmur oluşturmak için yapılan çalışmayı gösteriyor.
Video Yağmur Oluşturma Çalışmalarını Gösteriyor
Sosyal medya platformlarında son yıllarda sıkça karşılaşılan “chemtrail” teorisine göre, bazı kişiler uçakların gökyüzünde bıraktığı beyaz izlerin yalnızca su buharı olmadığını, bilinçli olarak atmosfere yayılan kimyasallar içerdiğini iddia ediyor. Ancak bilim insanları bu görüşü kesin bir dille reddediyor. Uzmanlara göre, bu izler uçak motorlarından çıkan sıcak su buharının soğuk hava ile karşılaşması sonucu oluşan kondenstrasyon izleri (contrail) olup, bilerek bırakılan kimyasallarla ilgisi bulunmadığı belirtiliyor.
Bu konuda şu içeriği faydalı bulabilirsin
Söz konusu video izlendiğinde bir uçaktan gaz halinde olan, 4 adet borudan havaya saçıldığı görülüyor. İddiada da bu borulardan dışarıya atılan gazın insanları zehirlemek amacıyla yapıldığı belirtilmiş. Videodan alınan görüntülerle yapılan tersine görsel aramanın sonucunda videonun 2019 yılından kaydedildiğine ulaşılıyor.
Ulaşılan bu bulgu doğrultusunda yapılan hızlı bir aramada, “Malaysiakini” adlı haber sitesinde 2019 yılında Endonezya’nın Riau eyaletine bağlı Pelalawan bölgesinde, Malezya merkezli bir palm yağı şirketine ait 4,25 hektarlık turba arazisinde yangın çıktığına dair habere ulaşılıyor. Yangının kısa sürede yayıldığı ve çevresel etkilerinin ciddi boyutlara ulaştığı belirtiliyor.
Ulaşılan yangın haberi doğrultusunda arama genişletildiğinde, Thai PBS World adlı haber sitesinde yayımlanan bir habere rastlanıyor. Haberi çevirdiğimizde, iddiaya konu olan videonun bazı bölümlerinin burada yer aldığı ve videoyu açıklayan içerik olduğu görülüyor. Haberin detaylarında, Malezya’da haftalardır süren orman yangınlarının neden olduğu duman ve sis sorununu hafifletmek amacıyla yapay yağmur üretme çalışmalarının başlatıldığı belirtiliyor. Bu çalışmaların Malezya Kraliyet Hava Kuvvetleri tarafından gerçekleştirildiği bilgisine de ulaşılıyor.
