Bültenler
2'
ABD ve Avrupa Neden Evde Acil Durum Malzemesi Bulundurmayı Öneriyor?
GüvenlikToplum
İlk yayın :
20 Kasım 2026
8 Kasım’da bazı gazeteler, aralarında ABD’nin ve Avrupa ülkelerinin de bulunduğu 33 ülkenin aynı anda vatandaşlarına evde gıda, nakit para ve pil bulundurma çağrısı yaptığını yazmıştı. Türkiye’deki haberlerde yer alan bu sayı muhtemelen, Newsweek’in 28 Ekim’de farklı tarihlerde yayımlanmış hazırlık tavsiyelerini bir araya getirdiği haritadan geliyor.
Eylül ayında Moldova, kışa girerken enerji ve su sıkıntısı yaşamamak için 60 günlük acil durum ilan etti. Kasım başında ise Avrupa Komisyonu, bir kriz anında yardım gelene kadar evde üç gün yetecek su ve yiyecek bulundurmayı önerdi. Biri hükümete hızlı hareket etme yetkisi veren bir karar, diğeri evde yapılabilecek hazırlıklara dair bir tavsiye. Yine de bu haberler peş peşe gelince akıllara şu sorular geliyor: Peki bu ülkeler neye hazırlanıyor? Çağrılar neden şimdi peş peşe karşımıza çıkıyor ve savaş ihtimalinin bu hazırlıklarda ne kadar payı var?
Acil Durum İlanı Ne Demek?
Acil durum ilanı, hükümetin ya da başka bir yetkili kurumun bir krizle başa çıkmak için geçici olarak özel yetkileri veya müdahale kurallarını devreye soktuğu resmi bir karar. Kararın nerede, ne kadar süreyle ve hangi alanlarda geçerli olacağı krize göre değişebiliyor. Örneğin Polonya, Eylül 2024’teki sellerin ardından yardım çalışmalarını hızlandırmak için ülkenin bir bölümünde 30 günlüğüne afet durumu ilan etmişti. Moldova’nın 26 Eylül 2026’da başlayan 60 günlük kararı ise enerji ve su sektörlerini kapsıyordu. Amaç, elektrik arzını, yakıt stoklarını ve su rezervlerini güvenceye almaktı.
Peki yardım ulaşana kadar evde ne yapılabilir? Avrupa Komisyonu’nun 3 Kasım 2026’da yayımladığı rehber bu soruya yanıt veriyor. Komisyon, bir krizin ilk 72 saatinde temel ihtiyaçları karşılayabilmek için evde üç gün yetecek kadar su ve yiyecek bulundurmayı öneriyor. Üç gün hedefi, AB’nin Mart 2025’te açıkladığı hazırlık stratejisinde de vardı. Yeni rehber, bu hazırlığın nasıl yapılacağını anlatıyor. Tavsiyeye uymak gönüllülük esasına dayanıyor.
ABD’de Federal Acil Durum Yönetim Ajansı (FEMA) da evde birkaç gün yetecek su ve dayanıklı gıda, el feneri ve pil bulundurmayı öneriyor. Bu malzemeler kurumun Mayıs 2024 tarihli acil durum çantası listesinde de yer alıyor. Fransa ise kendi hazırlık rehberini Kasım 2025’te yayımlamıştı. Kasım başında peş peşe gördüğümüz haberlerde hem Avrupa Komisyonu’nun yeni rehberi hem de yıllardır yürürlükte olan bu tavsiyeler vardı.
Savaşın Bu Kararlarda Ne Kadar Payı Var?
Moldova’nın kışa girerken neden böyle bir karar aldığını anlamak için komşusu Ukrayna’ya bakmak gerekiyor. Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş 2014’te, Rusya’nın Kırım’ı ilhakı ve Ukrayna’nın doğusundaki çatışmalarla başlamış ve Rusya, 24 Şubat 2022’de geniş çaplı işgale girişmişti. Mart 2026’da Rusya’nın Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının ardından Moldova’nın ana elektrik hatlarından biri devre dışı kalmıştı. Elektrik talebinin en yüksek olduğu saatlerde açık 400 megavata kadar çıkmış ve Moldova enerji sektöründe acil durum ilan etmişti. Eylül’de alınan kararda da Ukrayna’nın elektrik altyapısındaki hasar gerekçelerden biriydi. Kuraklık ve nehirlerdeki düşük su seviyesi de su kaynaklarını korumak için önlem alınmasında rol oynadı.
Savaşın etkileri başka ülkelerde de resmi kararlara yansıdı. Macaristan hükümeti, Ukrayna’daki çatışmayı ve insani krizi gerekçe göstererek Mayıs 2022’de ülke genelinde olağanüstü durum ilan etti. Uygulama, uzatmaların ardından 14 Mayıs 2026’da sona erdi. Litvanya’nın Aralık 2025’teki acil durum kararının gerekçesi ise Belarus’tan gelen kaçakçılık balonlarının hava trafiğini aksatmasıydı. Litvanya hükümeti bu olayı hibrit saldırı olarak nitelendirdi.
Savaş, Avrupa Komisyonu’nun hazırlık çağrılarında da yer alıyor. Komisyon, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini, kritik altyapıya yönelik sabotajı ve siber saldırıları hazırlık stratejisinde saydığı riskler arasında gösteriyor. Strateji aynı zamanda aşırı hava olaylarını ve yeni salgınları da kapsıyor. COVID-19 sırasında sağlık hizmetlerinin ve temel ürünlerin tedarikinin aksaması da bu yaklaşımı şekillendiren deneyimlerden biri. Konuyu Kasım ayında yeniden gündeme getiren adım ise Komisyon’un 2025’te belirlediği üç günlük hazırlık hedefini günlük hayatta uygulanabilecek önerilere dönüştürmesi oldu.
Avrupa Savaşa mı Hazırlanıyor?
NATO, Rusya’yı uzun vadeli bir tehdit olarak görüyor. Danimarka askeri istihbaratı, Rusya’nın NATO’yla olası bir savaş için kapasitesini geliştirdiğini değerlendiriyor. Estonya dış istihbaratı ise Şubat 2026 raporunda Rusya’nın önündeki bir yıl içinde bir NATO üyesine askeri saldırı düzenleme niyeti görmediğini belirtti.
Peki evde üç günlük erzak bulundurma tavsiyesi yaklaşan bir savaşın işareti mi? Bu tavsiyeden tek başına böyle bir sonuç çıkarmak mümkün değil. Avrupa Komisyonu, Ukrayna’daki savaşı hazırlık stratejisinde aşırı hava olayları, siber saldırılar ve salgınlarla birlikte ele alıyor.
Özetle, 33 ülkenin aynı anda ortak bir uyarı yayımladığı izlenimi, farklı tarihlerdeki tavsiyelerin aynı haberlerde bir araya gelmesinden doğdu. ABD ve Avrupa’daki evde hazırlık tavsiyelerinin ortak amacı ise bir sel, uzun süreli elektrik kesintisi ya da başka bir kriz yaşandığında yardım ulaşana kadar temel ihtiyaçların karşılanabilmesi.
