Facebook’ta “Mühendis Beyinler” hesabından yapılan paylaşımda fotoğrafta görülen kişinin aşırı gümüş tüketimi dolayısıyla oluşan Arijiri hastalığından mustarip olduğu ve bu yüzden derisinin renginin mavi ile mor arası bir renge büründüğü iddia edildi.
Paylaşımda geçen metin şu şekilde:
“Arjiri: Arjiri: Aşırı Gümüş Tüketimi Sonucu Moraran İnsanlar! Paul Karason isimli bir şahsın gerçek bir fotoğrafı. Yani mavi/mor renk, bir insanın gerçekten de dönüşebileceği bir renk tonu. Bu durumun sorumlusu ise, evlerimizin dekorasyonunda ve takılarımızda sıklıkla kullandığımız gümüş! Gümüş, insan vücudundan kolaylıkla atılabilen bir element değildir ve sürekli olarak vücutta depolanır. Gümüşe, gümüş tozuna ve hatta gümüş içerikli diğer kimyasal bileşiklere uzun süreli maruz kalmak, vücudunuzdaki gümüş miktarını hızla arttıracaktır. Öncelikle fark edilmeden vücudun farklı bölgelerinde, deri altında, organlarda biriken bu gümüş, tıpkı fotoğraf çekiminde kullanılan gümüşte (veya diğer metallerde) olduğu gibi, ışığa maruz kaldığında karararak renk değiştirir. Bunun sonucunda gümüşe fazla maruz kalmış kişi, mor veya mavi bir renk almaya başlar.”
İddia Nasıl Yayıldı?
Gümüş tüketimi sonucunda moraran insanlarla ilgili içerikler 15 yıl öncesine kadar gidiyor. ABD’li politikacı Stan Jones'un, kolodial gümüş içtiği için cildinin maviye döndüğü American Chemical Society tarafından yayınlanan bir internet sitesinde belirtilmiş.
İlgili Facebook sayfasında paylaşılan içerikte fotoğrafı kullanılan mavi deri rengine sahip kişi bu durumunun aşırı gümüş kullanımı yüzünden olduğunu iddia etmiş. Fotoğraftaki kişi internetteki birçok kaynakta Paul Karason olarak geçiyor. Arajiri ile ilgili birçok akademik makalede de kendisinden bahsedilmiş. Karason’un derisinin rengi gerçekten de iddia edildiği gibi mavi ile mor arası bir renkte. Sıra dışı bu durum Karason’un 2008’de katıldığı bir televizyon programı sonrası kamu tarafından bilinir hale gelmiş ve sonrasında birçok defa haberleştirilmiş.
Katıldığı televizyon yayınlarında kendisi de cildinin bu rengi almasına sebep olanın gümüş suyu olduğunu ifade etmiş. Karason uzun süre boyunca sağlığına iyi geleceğini düşünerek gümüş suyu ya da bir diğer adıyla kolodial gümüş içtiğini, tüketiminin günde yaklaşık iki su bardağına denk düştüğünü belirtmiş. Karason’a göre dersinin rengi bu çözeltiyi içtiği sırada değişmeye başlamamış, değişmeye başlaması bu çözeltiyi cilt problemlerini tedavi etmek için suratına sürmeye başladıktan sonra ortaya çıkmış. Kolodial gümüş bir sıvının içinde kısmen çözünmüş gümüş parçacıklarından oluşmakta.
Türkiye’de de çeşitli haber sitelerinde haberleştirilen Paul Karason’nun durumu 2012 yılında Evrim Ağacı isimli internet sitesinde de ele alınmış. Söz konusu Facebook paylaşımı da bu siteden içerikleri doğrudan alıntılamış.
Aşırı Gümüş Tüketimi İnsan Derisinin Renk Değiştirmesine Sebep Olur mu?
Fotoğraftaki Paul Karason’un da mustarip olduğu Arajiri (Argyria) paylaşımda iddia edildiği gibi aşırı gümüş tüketimi sonucu meydana gelen bir deri rahatsızlığı. Bu rahatsızlık bölgesel olarak meydana gelebileceği gibi Karason’da görüldüğü gibi vücutta genel bir yayılım da gösterebilir. Bölgesel arijiri daha çok gümüşü oluşturan kimyasallar ile yüzeysel temas sonucu meydana gelirken, Karason’un durumunun meydana gelebilmesi için bu kimyasalların sindirim ya da solunum yoluyla vücudu uzun süreler alınması gerekmekte. Arjiri bir kez ortaya çıktığında kalıcı oluyor ve tedavi edilemiyor. Renk değişikliği dışında vucüda başka bir olumsuz etkisi olduğu düşünülmüyor.
Genele yayılmış bir Arijiri vakası için uzun süreler boyunca hatırı sayılır dozda gümüşün vücuda girmesi gerekli. Bu durumun takı kullanımı ile ortaya çıkması çok mümkün değil, Paul Karason’un tecrübe ettiği gibi bir vaka için gümüşün sindirilerek ya da solunum yoluyla uzun süreler boyunca vücuda alınması gerekli. Haberde iddia edildiği gibi gümüşün kimyasal bileşenleri vücuda, özellikle sindirim yoluyla alındıktan sonra midede parçalanıyor ve tuz olarak tekrar kana karışıyor, kana karışan bu bileşenler deri de dahil olmak üzere vücudun birçok noktasında depolanıyor ve güneş ışığıyla temas ettiğinde tıpkı fotoğraf filmlerinde kullanılan gümüşün yaptığı gibi kararıyor ve böylece deri mor ile mavi arası bir renk alıyor.
Kolodial gümüş bir alternatif tıp metodu olarak uzun süredir kullanılmakta fakat antibiyotiklerin yaygın kullanımı sonrası geçerli bir tedavi yöntemi olmaktan çıkmış. Günümüzde gümüş suyunun insan sağlığı için olumlu bir etkisi olduğu ya da bir tedavi yöntemi olarak başvurulabilir olduğu kabul edilmiyor ve Arijiri başta olmak üzere sebep olabileceği yan etkilere karşı insanlar uyarılıyor.
Sonuç:
İddia DOĞRU.
Eldeki tüm veriler değerlendirildiğinde haberde fotoğrafı bulunan kişinin Arijiri rahatsızlığına sahip Paul Karason olduğu, bu rahatsızlığınsa gümüşün özellikle sindirim ya da solunum yoluyla vücuda uzun süreler boyunca alınması ile meydana gelen ve derinin mavi ve mor arası bir renk almasına sebep olan bir cilt rahatsızlığı olduğu anlaşılmakta. Bu durumun gözlenebilir olması için vücudun ışığa maruz kalması gerektiği de iddia edildiği gibi doğru. Evlerde kullanılan gümüş araç gerecin ya da gümüş takıların bu duruma neden olmasıysa pek olası değil.
Sonuç olarak;
Aşırı gümüş tüketiminin Arijiri isimli bir cilt rahatsızlığı neden olabileceği ve bu rahatsızlık sonucunda derilerinin renginin mor ile mavi arası bir renk alabileceği iddiası