Ukrayna-Rusya Savaşı'nın Tarihsel Kökenleri

Zaman Tüneli

1'

Ukrayna-Rusya Savaşı'nın Tarihsel Kökenleri

GüvenlikPolitikaTarihToplum

İlk yayın :

26 Mart 2025

Yazar:

Gül Hür

2024 yılı boyunca Ukrayna’daki savaş tüm şiddetiyle sürerken diplomatik girişimler ise çıkmaza girmiş durumda. İki yılı aşkın süredir devam eden geniş çaplı işgale rağmen ne Ukrayna ne de Rusya belirleyici bir üstünlük sağlayabildi. Batı’nın desteği özellikle Ukrayna için hayati önemde. Ancak bu destek savaş yorgunluğu ve siyasi değişimlerle test ediliyor. Özellikle Donald Trump’ın yeniden siyasete dönüşü ve savaşı “kendi yöntemleriyle” bitirme vaadi, jeopolitik gerilimi yeniden tırmandırdı.

Peki, şimdilerde iyice çıkmaza giren bu savaşın tarihsel kökenleri nereye dayanıyor? Ukrayna-Rusya ilişkisinde köşetaşı olacak önemli tarihsel dönemeçleri derledik:

1991’den Önce

Bağımsızlık Öncesi Süreç ve Sovyet Mirası

Bağımsızlık Öncesi Süreç ve Sovyet Mirası

Ukrayna’nın bugün yaşadığı krizler, Sovyetler Birliği’ndeki geçmişiyle doğrudan bağlantılı. 1922–1991 yılları arasında Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Sovyetler’in ikinci en büyük ve en güçlü cumhuriyetiydi. Tarımdan ağır sanayiye, askeri altyapıdan Karadeniz Filosu’na kadar birçok stratejik unsur burada

Sessiz Yıllardaki Kırılmalar

Sessiz Yıllardaki Kırılmalar

1991 ile 2014 arasında Ukrayna-Rusya ilişkileri yüzeyde sakin görünse de, ileride patlak verecek krizlerin tohumları bu dönemde atıldı. 1997’de imzalanan Dostluk Antlaşması, Rusya’nın Ukrayna’nın sınırlarını tanıdığını ilan etti, ancak Kırım’ın statüsü ve Karadeniz Filosu üzerindeki tartışmalar bu dönemde devam etti. 2004’teki Turuncu Devrim, Ukray

Kırılma Noktası

Kırılma Noktası

Kasım 2013’te, dönemin Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç, Ukrayna’nın AB ile imzalamaya hazırlandığı ortaklık anlaşmasını iptal etti. Bu karar, halkın AB yanlısı geleceğe dair umudunu kırdı. Milyonlarca kişi Euromaidan adı verilen kitlesel protestolara

ABD ve Batı'nın Tavrı

ABD ve Batı'nın Tavrı

Batı dünyası, Rusya’nın Kırım’ı ilhakını tanımadı ve ekonomik yaptırımlar uygulamaya başladı. Fransa ve Almanya öncülüğünde yürütülen Minsk Görüşmeleriyle bir ateşkes sağlansa da Donbas bölgesinin statüsü konusunda siyasi çözüm

Stratejik Kaynaklar ve Yeraltı Zenginlikleri

Stratejik Kaynaklar ve Yeraltı Zenginlikleri

Ukrayna, sadece coğrafi olarak değil, yeraltı kaynakları açısından da son derece stratejik bir ülke. “Avrupa’nın tahıl ambarı” olmasının ötesinde, Avrupa’daki en büyük lityum, titanyum ve uranyum rezervlerine sahip. Ayrıca demir cevheri, manganez, grafit, nadir toprak elementleri, kömür ve doğalgaz gibi toplamda 23 kritik mineralin rezervlerine

Tam Ölçekli Savaş ve Bugünkü Durum

Tam Ölçekli Savaş ve Bugünkü Durum

2022’de Rusya, Ukrayna’ya üç cepheden büyük bir işgal başlattı ve Kiev’i ele geçirmeyi hedefledi. Ancak Ukrayna’nın direnişiyle Rus birlikleri kuzeyden çekilmek zorunda kaldı. Bu sırada Bucha gibi bölgelerde sivillere yönelik katliamların kanıtları ortaya çıktı. Sonbaharda Ukrayna, Harkiv ve Herson gibi şehirleri geri aldı fakat 2023 boyunca savaş,